Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын Тэргүүлэгчдийн 2013 оны 09 дүгээр сарын 04-ний өдрийн 100 дугаар тогтоолоор татан буугдсан Захирагчийн ажлын албаны харьяа Хот тохижилтын газар НӨҮГ, Улаанбаатар зам засвар арчлалт ОНӨААТҮГ, Усны барилга байгууламж НӨҮГ болон Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн хурлын Тэргүүлэгчдийн 2013 оны 89 дүгээр тогтоол, Нийслэлийн Засаг даргын А/810 дугаар захирамжаар татан буугдсан Урьдчилан цэвэрлэх байгууламж НӨҮГ-уудын баримтыг төрийн архивт шилжүүлж авах ажил зохион байгуулж байна.

Архивчдын алдар дууны үг

Шүлгийг П.Рэнжин
Аяыг УГЗ, Хөгжмийн зохиолчдын холбооны тэргүүн Б.Бямбабаяр
АРХИВЧДЫН АЛДАР
Төрийнхөө сүлдэнд залбирч
Түмнийхээ төлөө зүтгэсэн
Түүхийн алтан хуудсыг
Тунгааж дээдлэн арвижуулсан
Эх орныхоо сан хөмрөгийг
Эзэн сэтгэлээр нандигнасан
Эрдэнийн ариун өв соёлыг
Эрхэмлэн дээдэлж биширсэн
Дахилт:
Алтан эрдэнийг мөнхөлсөн
Архивчдын алдар дээшээ байг
Алтаар бичигдэх түүхэнд
Амин хүсэл нь мөнх байг
Бичмэл түүхийг хадгалсан
Биндэръяа эрдэмийн түлхүүртэй
Бидний мэргэдийн нандин бүтээлийг
Нандин сэтгэлээрээ хайрласан
Дахилт:
Алтан эрдэнийг мөнхөлсөн
Архивчдын алдар дээшээ байг
Алтаар бичигдэх түүхэнд
Амин хүсэл нь мөнх байг

Онлайн сургалт

hicheel

Архивчдын алдар дуу



Холбоо барих

Хаяг, адресс:
Улаанбаатар хот - 15170,
Чингэлтэй дүүрэг,
4-р хороо,
Ж.Самбуугийн гудамж,
Нийслэлийн Засаг Захиргааны 3-р байр,
Өрөө: 101, 501, 502, 503.
Имэйл: info@archive.ub.gov.mn
Утас: (976-11) 324223,
Гар утасны дугаар: 11-315066
download https://twitter.com/ubarchive

Find us on facebook

 

НИЙСЛЭЛИЙН ОНЦГОЙ БАЙДЛЫН ГАЗАР

АРХИВЫН ТҮҮХЧИЛСЭН ЛАВЛАХ

 

“Нийслэлийн Онцгой байдлын газрын эрхэм зорилго”

 

Гамшгаас хамгаалах, гамшгийн эрсдэл эмзэг байдлыг бууруулах замаар нийслэлийн иргэдийн Монгол Улсын Үндсэн хуулинд заасан амьд явах, эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах, орчны бохирдол, байгалийн тэнцвэр алдагдахаас хамгаалуулах эрхийг хангах.

 

БАЙГУУЛЛАГА ҮҮСЭХ БОЛСОН ТҮҮХЭН НӨХЦӨЛ БАЙДАЛ

 

Гал түймэртэй тэмцэх байгууллага нь Төр засгийг анх үндэслэн байгуулагчдын нэг жанжин Д.Сүхбаатарын санаачлагаар 1922 оны 01 дүгээр сарын 13-ны Ардын засгийн 35 дугаар хуралдаанаар Гал Түймэртэй Тэмцэх байгууллагыг анх байгуулах шийдвэр гарчээ.

Ардын засгийн газар ийнхүү 1922 оны 01 дүгээр сард шийдвэр гаргаж, Усан хөөргийг түрээсээр ажиллуулж эхэлсний дараахан Галын аюулаас хамгаалах ажлыг сайжруулах зорилгоор “Түймэртэй тэмцэх салаа”-г байгуулахаар шийдвэрлэж, “Түймэр галыг сөнөөх салааны дүрэм”-ийг боловсруулан 2 дугаар сарын 05-нд баталсан байна.

нийслэл хүрээний оршин суугчдын үл хөдлөх хөрөнгөнөөс чинээ байдалд нь тохируулан татвар хурааж байжээ. Гэвч энэ дүрмийн заалтыг төсөв зардлаас  шалтгаалан хэрэгжүүлж чадалгүй 1922-1925 он хүртэл Нийслэл хүрээнд байсан орос, хятадын худалдааны пүүсийг хувь нийлүүлэн ашиглаж байгаад 1925 онд түүнийг худалдан авч,Түймэр галтай тэмцэх усан хөөргийн газрыг Улаанбаатар хотын захиргааны мэдэлд байгуулсан нь одоогийн “Алтан гадас” одонт Аврах, гал унтраах 10 дугаар анги болон өргөжжээ.

1934 онд Дотоодын Хамгаалах Газрын дэргэд Галын аюулаас хамгаалах комиссыг зохион байгуулсан бөгөөд Сэлэнгэ, Дорнод, Ховд, Хөвсгөл, Архангай зэрэг 5 аймагт  тус бүр 5 хүний бүрэлдэхүүнтэй харъяа комисс байгуулжээ.

БНМАУ-ын СнЗ-ийн 1935 оны 06 дугаар сарын 15-ны өдрийн тогтоолоор Галын аюулаас хамгаалах комиссыг татаж буулгаж, Гал түймрээс сэргийлэх хэлтсийг байгуулж, Дотоодыг хамгаалах газрын бүрэлдэхүүнд ажиллуулсан байна.

1960 оноос Нийслэл хотод үйлдвэр,тээвэр барилгын бие даасан салбарууд өсөн хөгжиж эхэлсэнтэй холбогдуулан 1954 онд аж үйдвэрийн комбинатын, Батлан хамгаалах нийгэмлэгийн Гал команд, 1958 онд Нефть хамгамжийн баазын, 1959 онд Цахилгаан станц, Төв бараа бааз, Үйлдвэр комбинат, 1960 онд Нисэх онгоцны төв буудалд, Дулаанхааны Мод боловсруулах бааз, Хатгалын ноосны үйлдвэр, Дорнодын хамжлага бааз, Баян-өлгий аймгийн төв, 1961 онд Улсын их дэлгүүрт галын пост, 1962 онд Дархан хотод Гал команд, 1981 онд Баянгол дах Олон улсын пионерийн зусланд, 1982 онд Багануур дүүрэгт, 1984 онд Мод боловсруулах комбинатад, мөн онд Шувуун фабрикт, 1990 онд Багахангай дүүргийн Өндөр толгойд, Мааньтад 1991 онд Нийслэл хотын Сүхбаатар дүүрэгт /Гал унтраах 34 дүгээр анги/ тус тус ажиллах болсон юм.

1991 онд Засгийн газрын 90 дугаар тогтоол гарч аймаг нийслэлийн Гал түймэртэй тэмцэх хэлтэс, албадыг шинээр зохион байгуулан Цагдаагийн байгууллагын бүрэлдхүүнээс гарган, аймаг , нийслэлийн Засгийн даргын Тамгын газарт харъяалуулж, Галын Аюулаас Хамгаалах Газрыг Гал түймэртэй тэмцэх газар болгон өргөтгөн зохион байгуулсан байна.

Улсын Их Хурал 1999 онд “Галын аюулгүй байдлын тухай” Монгол Улсын хууль баталснаар Гал түймэртэй тэмцэх газар, Цагдаагийн Ерөнхий Газрын бүтэц бүрэлдэхүүнээс гарч Засгийн Газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг болон зохион байгуулагдсан бөгөөд Захиргааны Удирдлагын, Шинжилгээ судалгааны, Гал унтраах хэлтэстэйгээр ажиллаж байлаа.

Монгол Улсын Засгийн газрын 2004 оны 51 дүгээр тогтоолоор нийслэлийн Иргэний хамгаалалтын штаб, Гал түймэртэй тэмцэх хэлтсийг нэгтгэн нийслэлийн Гамшгаас хамгаалах штаб байгуулагдаж, 2005 оны 48 дугаар тогтоолоор нийслэлийн Онцгой байдлын газар болж өөрчлөгдөн, гамшгаас урьдчилан сэргийлэх, аврах, хор уршгийг арилгах, хойшлуулшгүй сэргээн босгох арга хэмжээг нийслэлийн хэмжээнд зохион байгуулах, гамшгаас хамгаалах арга хэмжээнд албад, мэргэжлийн ангийн үйл ажиллагааг уялдуулан зохицуулах, ард иргэдийг сургах үндсэн үүргийг хэрэгжүүлж байна.

 

2008 онд нийслэлийн Онцгой байдлын газар нь Онцгой байдлын Ерөнхий газрын даргын 2008 оны 02 дугаар сарын 12-ны 74 дүгээр тушаалаар бүтэц зохион байгуулалтад өөрчлөлт орсон.

Мөн 2010 онд нийслэлийн Онцгой байдлын газар нь Онцгой байдлын ерөнхий газрын даргын 2010 оны 10 дугаар сарын 19-ний 445 дугаар тушаалаар бүтэц зохион байгуулалт, орон тоог шинэчлэн батлаж офицер 174, ахлагч 621 нийт 795 албан хаагчидтай байхаас өнөөдрийн байдлаар офицер 162 буюу  93,1%,  ахлагч 582 буюу 93,7 %, нийт 744 албан хаагчтай орон тооны нөхөн хангалт 93,5 %-тай, 2012 ондоо ажиллаж байна

 

БАРИМТЫН ТҮҮХ

 

Нийслэлийн Онцгой байдлын газрын баримтын түүхийг авч үзвэл тус хэлтэс нь /хуучин нэрээр/ Гал түймэртэй тэмцэх газартай нэг архивтай, хариуцдаг нэг ажилтантай байсныг 1999 онд архивын эрхлэгчээр Ц.Төгсцэцэгийг томилсноор архивын баримтаа салган тусдаа фонд үүсгэн склад, сейфенд байсан эмх замбараагүй, задгай баримтуудыг цуглуулан авч, он цаг, агуулга сэдэв, төрөл зүйлээр ангилан цэгцэлж, баримт бичгээ бүрдүүлж эхэлсэн байна.

Улмаар нийслэлийн архивын газартай ажил төрлийн холбоо тогтоон ажиллаж, мэргэжил арга зүйн заавар зөвлөгөө авч, 2004 онд байнга хадгалах баримт бичгийн бүртгэл үйлдэж, нийслэлийн Архивын газрын дэргэдэх Баримт Бичиг Нягтлан Шалгах Арга Зүйн Комиссын хурлаар хэлэлцүүлэн батлуулж, 1995-2003 оны 7 жилийн 160 хадгаламжийн нэгжийг шилжүүлж, 129 дүгээр хөмрөгийг үүсгэсэн байна.

Үүнд: хэлтсийн даргын тушаал, зөвлөлийн хурлын тэмдэглэл, галын хэргийн нотломж, галын зөрчлийн тэмдэглэл, гал унтраасан нотломж, жилийн ажлын төлөвлөгөө, тайлан зэрэг төрлийн баримт бичгээр бүрдсэн байна.

Хэдийгээр 1995-2003 оны байнга хадгалах баримтыг нийслэлийн Архивын газарт шилжүүлсэн сайн талтай ч 1986-1994 оны баримтаар бүртгэл данс үйлдээгүй орхисон нь одоо тус газрын архивт хадгалагдаж байна. Энэ хугацааны баримтад ихэвчлэн хэлтсийн даргын тушаал, даргын зөвлөлийн хурлын протокол, голчлон галын акт зэрэг баримт бичиг байгаа юм.

Үүнээс өмнө 1990-1994 оны байнга хадгалах баримтыг Нийгмийг аюулаас хамгаалах яам болон Цагдаагийн ерөнхий газрын архивт шилжүүлсэн гэх боловч албан ёсоор хүлээлцсэн акт байхгүй байна.

Засгийн газрын 2004 оны 01 дүгээр тогтоолоор Улсын Иргэний хамгаалалтын газар, Гал түймэртэй тэмцэх газар, Улсын нөөцийн газрыг нэгтгэж, Гамшгаас хамгаалах ерөнхий газрыг байгуулснаар Гал түймэртэй тэмцэх хэлтэс нь нийслэлийн Гамшгаас хамгаалах штаб, Засгийн газрын 2005 оны 48 дугаар тогтоолоор Гамшгаас хамгаалах ерөнхий газар нь Онцгой байдлын ерөнхий газар болон статусын хувьд өөрчлөгдсөнөөр нийслэлийн Онцгой байдлын газар нэртэйгээр үйл ажиллагааны цар хүрээ өргөжин, баримт бичгийн хэмжээ, нэр төрөл эрс ихэссэн байна.

2004 оноос хойш байгуулллагын баримт бичгийн бүрдэл нь үйл ажиллагааны явцад үүссэн удирдлагын тушаал, шийдвэр, хурал, зөвлөлгөөний тэмдэглэл, нийслэлийн Засаг даргаас өгсөн үүргийн биелэлт, бүтээгдэхүүн нийлүүлэлтийг хангах үйл ажиллагааны төлөвлөгөө, тайлан, үр дүнгийн гэрээ, удирдамжийн шалгалтын илтгэх хуудас, шуурхай зөвлөлгөөний тэмдэглэл, ажлын байрны тодорхойлолт, ойн баярын холбоотой баримт бичиг, сургалт, сурталчилгаатай холбоотой баримт бичиг, ирсэн, явуулсан бичиг нөхцөл байдлын мэдээ, хоногийн мэдээ, гал түймэр гарсан болон унтраасан тухай нотломж, галын зөрчил барагдуулсан тэмдэглэл, дуудлага хүлээн авсан бүртгэл, аврах багаж хэрэгслийн хүчин чадлын тэмдээ, тайлан, хүн малын гоц халдварт өвчний үед ажилласан тайлан, мэдээ, судалгаа, санхүүгийн холбогдолтой баримт бичиг, эд хөрөнгийн дахин үнэлгээ, үндсэн хөрөнгийн тооллогын баримт, тендерийн материал зэрэг 69 нэр төрлийн баримт бичгээр сан хөмрөгийн нөхөн бүрдүүлэлт хийж иржээ.

Тус газрын архивын үйл ажиллагааг Үндэсний Архивын Газрын даргын 2007 оны 59 дүгээр тушаалаар баталсан “Байгууллагын архивын ажлын үндсэн заавар”-ын дагуу нөхөн бүрдүүлэх, данс бүртгэл үйлдэх, сэлбэн засах, байгууллага дээр хадгалах хугацаа дууссан баримтыг нийслэлийн Архивын газарт шилжүүлэх, устгах ажлыг зохион байгуулах ажлын хүрээнд С.Оюунгэрэл, Н.Болормаа нарыг томилон ажиллуулж, нийслэлийн Архивын газрын мэргэжилтэн  Д.Анхбаяраас заавар зөвлөгөө авч, дараах ажлуудыг хийж гүйцэтгэж, нийсэлэлийн Архивын газрын дэргэдэх ББНШАЗК-оор хэлэлцүүлэхэд бэлэн болгосон..

1. Тус газрын архивын сан хөмрөгт байгаа баримтуудыг  байнга, түр, 70 жил, устгах төрлөөр ялгаж, өмнө бүрдүүлсэн баримт бичиг хадгалах хугацаагаар холилдож үдэгдсэн 84 хадгаламжийн нэгжийг задалж, хуудасны тоо хэтэрч, 700-800 хүртэл хуудастай хадгаламжийн нэгжийг задалж 150 хадгаламжийн нэгж болгон, нүүр бичилт буруу бичигдсэн 47 хадгаламжийн нэгжийг шинээр хавтаслан, хавтас нь урагдаж элэгдсэн 33 хадгаламжийн нэгжид сэлбэн засалт хийж, хуудсыг дугаарлаж, байнга хадгалах хадгаламжийн нэгжид товъёог үйлдэж, баталгааны хуудас бичсэн.

Мөн санхүүгийн баримтнаас ажилтнуудын цалингийн цэсийг салган авч, 2009-2011 оны нийслэлийн Онцгой байдлын газрын даргын тушаалыг үндсэн үйл ажиллагааны болон боловсон хүчний чиглэлээр ангилан боловсон хүчний чиглэлээр боловсруулсан тушаал /Б  тушаал/-ыг түр хадгалах баримтнаас авч, 70 жил хадгалах хадгаламжийн нэгжийн бүртгэлд хамруулан данс бүртгэлийг үйлдэж:

 

  • 1986-2011 оны байнга хадгалах 336  хадгаламжийн нэгж,
  • 1996-2011 оны түр хадгалах  538 хадгаламжийн нэгж,
  • 1987-2011 оны 59 хадгаламжийн нэгжээр 70 жил,

 

Хадгалах хугацаа дууссан 152 хадгаламжийн нэгжээр устгах хэргийн актыг тус тус үйлдэн байгууллагын Баримт Бичиг Нягтлан Шалгах Комиссын хурлаар хэлэлцүүлсэн.

2. Архивын сан хөмрөгийн бүрдлийг хангах үүднээс 1986-1994, 2002 оны ажлын төлөвлөгөө тайлан, мөн 2009 оноос өмнөх оны санхүүгийн баримтын бүрдэл хангалтгүй байсныг байгууллагын ББНШК-ын гишүүдтэй хамтарч ажил хариуцсан хүмүүсээс асууж, ширээ шүүгээнээс эрэлт хайлт хийсэн боловч олдоогүй.

Харин 2010-2011 оны удирдамжийн шалгалт хийсэн ажлын илтгэх хуудас, даргын зөвлөлийн хурлын тэмдэглэл, 2011 оны галын нотломж, санхүүгийн харилцахын баримт, шалгарсан тендерийн баримт бичгийг хариуцсан мэргэжилтнүүдээс хүлээн авч, архивын сан хөмрөгийн бүрдүүлэлтэнд баяжилт хийсэн.

3.Тус газрын үндсэн үйл ажиллагааны нэг хэсэг аюулт үзэгдэл, техникийн холбогдолтой ослын дуудлага, ялангуяа галын аюулаас урьдчилан сэргийлэх, авран хамгаалах, таслан зогсоох, нэрвэгдэгсдэд анхны тусламж үзүүлэх, гал гарсан зөрчлийг тогтоох, хохирлыг нөхөн төлүүлэх, ард иргэдэд заавар зөвлөмж өгөх, зэрэг багц ажлын үр дүнд үүссэн гал түймэр гарсан, унтраасан тухай нотломж, гал гарсан тухай зөрчлийн тэмдэглэл, шинжээчийн дүгнэлт, магадлагаа  зэрэг баримт бичгүүд нь байгууллагын ажлын онцлогоос шалтгаалан судалгаа шинжилгээ хийх, Олон Улсын мэдээ тайланд оруулах, харьцуулалт гаргах, галын аюулаас урьдчилан сэргийлэх цаашдын зорилгоо тодорхойлох, мөн энэ төрлийн баримтаас ард иргэд архиваас лавлагаа үйлчилгээ авах эрэлт хэрэгцээ их байдаг учир байгууллагын Баримт бичиг нягтлан шалгах комиссын хурлаар хэлэлцүүлэн “байнга” хадгалах баримт бичигт оруулахаар шийдвэрлэн байнга хадгалах баримт бичгийн бүртгэлд бүртгэж орууллаа.

Жич: Галын нотломж нь Гал гарсан тухай нотломж, Гал унтраасан тухай нотломж, Галын зөрчлийн тэмдэглэл, Галын зөрчил барагдуулсан тэмдэглэл, Галын шинжээчийн дүгнэлт, магадлагаа гэсэн нэртэй баримт бичгүүдээс бүрдэж ирсэн бөгөөд гал гарсан хэрэг нь сар дамжин шалгагдаж, бүрддэг тул нэг хадгаламжийн нэгжид саруудыг бүтнээр оруулахад хэргийн утга тасарч, хуудасны тоо 250-аас илүү гардаг  учраас хадгаламжийн нэгжүүдэд сарын баримт тасарч үдэгдсэн болно.

2011 оноос дээрх төрлийн баримт нь тус тусдаа биш нэгдэж, нэг хавтаст хэрэг болж бүрдэлтэнд орох юм.

4. Нийслэлийн Онцгой байдлын газрын архивт хадгалагдаж байсан Налайх дүүргийн Онцгой байдлын хэлтэс, Ховд аймгийн Онцгой байдлын газрын Гал унтраах депо, орон сууцны барилгын зураг 2 хавтас, Дархан-уул аймгийн Онцгой байдлын газрын даргын тушаал 3 хадгаламжийн нэгж, Гал түймэртэй тэмцэх газрын даргын тушаал 1 хадгаламжийн нэгж /Үндэсний төв архивт дутуу шилжүүлэгдсэн/-ийг Онцгой байдлын ерөнхий газарт албан бичгээр тус тус шилжүүлсэн.

5. Цэргийн тэтгэвэрт гарсан, ажлаас халагдсан хүмүүсийн 560 хувийн хэргийг үсгийн дарааллааар ялган бүртгэл үйлдэж өгсөн.

5. Мөн нийслэлийн Онцгой байдлын газрын “Байгууллагын архивын ажлын үндсэн заавар”-ын дагуу байгууллагын дэргэдэх ББНШК-ын бүрэлдэхүүнийг даргын тушаалаар шинэчлэн томилж, комиссын гишүүдийн ажиллах журмын талаар заавар зөвлөгөө өгч, ажилтнуудаас санал авсны үндсэн дээр байгууллагын хөтлөх хэргийн нэрийн жагсаалтыг шинэчлэн боловсруулж, байгууллагын зохион байгуулалтын нэгжид индекс олгож, даргын тушаалаар баталгаажуулан мөрдүүлэн ажиллаж байна.

 

ХӨМРӨГИЙН БАРИМТЫН ТОДОРХОЙЛОЛТ

 

Одоо нийслэлийн Онцгой байдлын газрын архивын сан хөмрөгт 1986-2011 оны байнга хадгалах 329 хадгаламжийн нэгж, 1996-2011 оны түр хадгалах 540 хадгаламжийн нэгж, 1987-2011 оны 70 жил хадгалах 59 хадгаламжийн нэгж, 1996-2010 оны устгах 152 хадгаламжийн нэгжийн бүрэлдэхүүнтэй баримтаар данс бүртгэл үйлдэн, албаны үйл ажиллагаанд болон иргэд, хөдөлмөрчдөд лавлагаа, үйлчилгээ үзүүлж байна.

Баримт бичгийн төрлөөр авч үзвэл 2004 оноос хойш байгуулллагын баримт бичгийн бүрдэл нь үйл ажиллагааны явцад үүссэн удирдлагын тушаал, шийдвэр, хурал, зөвлөлгөөний тэмдэглэл, нийслэлийн Засаг даргаас өгсөн үүргийн биелэлт, бүтээгдэхүүн нийлүүлэлтийг хангах үйл ажиллагааны төлөвлөгөө, тайлан, үр дүнгийн гэрээ, удирдамжийн шалгалтын илтгэх хуудас, шуурхай зөвлөлгөөний тэмдэглэл, ажлын байрны тодорхойлолт, ойн баярын холбоотой баримт бичиг, сургалт, сурталчилгаатай холбоотой баримт бичиг, ирсэн, явуулсан бичиг нөхцөл байдлын мэдээ, хоногийн мэдээ, гал түймэр гарсан болон унтраасан тухай нотломж, галын зөрчил барагдуулсан тэмдэглэл, дуудлага хүлээн авсан бүртгэл, аврах багаж хэрэгслийн хүчин чадлын тэмдээ, тайлан, хүн малын гоц халдварт өвчний үед ажилласан тайлан, мэдээ, судалгаа, санхүүгийн холбогдолтой баримт бичиг, эд хөрөнгийн дахин үнэлгээ, үндсэн хөрөнгийн тооллогын баримт, тендерийн материал зэрэг 69 нэр төрлийн баримт бичгээр сан хөмрөгийн нөхөн бүрдүүлэлт хийж иржээ.

 

 

Сурталчилгаа Сурталчилгаа Сурталчилгаа Сурталчилгаа Сурталчилгаа Сурталчилгаа Сурталчилгаа Сурталчилгаа Сурталчилгаа Сурталчилгаа Сурталчилгаа